Orta Doğu’da artan İran savaşı gerilimi, küresel piyasalarda önemli dalgalanmalara yol açarken, Avrupa tarım sektöründe de beklenmedik bir krizle karşı karşıya kalındı. Mevcut patates arzının yüksek olmasına rağmen, gelecekte yaşanabilecek belirsizlikler, patates vadeli kontratlarının (CFD) son bir ayda astronomik bir artış göstermesine neden oldu. 21 Nisan tarihinden bu yana gerçekleşen finansal hareketlilik, kontrat fiyatlarında yüzde 705’lik bir rekor artışa sebep oldu.
Serbest piyasada, üreticileri doğrudan etkileyen spot referans fiyatlar, işleyici firmalarla önceden fiyat sabitleme anlaşması yapmamış olanları zor durumda bıraktı. 100 kilogram başına 2.11 euro seviyesinden başlayan fiyatlar, hızla 18.50 euroya yükseldi. Uzmanlar, depolarda şu an için bir ürün eksikliği olmadığını belirtirken, finansal piyasaların gelecekte olası bir kıtlık riskini şimdiden hesaba kattığını vurguladı.
Ayrıca, yüksek besin elementi gereksinimi olan patates üretimi, maliyet ve lojistik krizlerine bağlı olarak zor bir dönemden geçiyor. Bölgedeki gerilimin ardından amonyak ve üre gibi temel gübre maliyetlerinde yaşanan yaklaşık yüzde 80’lik artış, üreticilerin işini oldukça zorlaştırdı. Jeopolitik risklerin deniz ticareti koridorlarındaki güvensizlik, tarımsal lojistik ağlarını tehdit ederken, piyasa aktörleri ve yatırımcılar, artan maliyetler ve lojistik aksamaların, ilerleyen dönemde üretim maliyetlerini artıracağı ve hasat rekoltesinde büyük düşüşlere neden olabileceği konusunda uyarıyor.
