ABD ve İran arasındaki gerginlik sürerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın “nükleer toz” ifadesi büyük bir yankı uyandırdı. Trump’ın bu terimi kullanması, uluslararası güvenlik uzmanları arasında tartışmalara neden oldu ve birçok sorunun ortaya çıkmasına yol açtı. Trump, İran’ın nükleer programına yönelik son hava saldırılarında önemli tesislerin hedef alındığını ve bu saldırılar sonucunda nükleer materyalin büyük bölümünün enkaza gömüldüğünü belirtti.
Trump, enkaza gömülen bu kalıntıları “nükleer toz” olarak nitelendirerek durumu basite indirdi. Ancak uzmanlar, bu ifadenin gerçeği yansıtmadığını ve Trump’ın “toz” dediği maddenin aslında İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunu temsil ettiğini ifade etti. Yüksek zenginleştirilmiş uranyum, genellikle büyük silindirik tanklarda depolanan ve normalde gaz formunda bulunan, fakat belirli koşullarda katılaşabilen son derece tehlikeli bir nükleer madde olarak biliniyor.
Uzmanlar, İran’ın yüzde 60 oranında zenginleştirdiği uranyumun, nükleer silah yapımına uygun olan yaklaşık yüzde 90 saflık seviyesine oldukça yakın olduğunu vurguluyor. Bu nedenle, bu tür bir zenginleştirme uluslararası toplum için ciddi bir alarm kaynağı olarak değerlendiriliyor. New York Times’a göre, bu seviyede uranyum elde etmek, teknik olarak karmaşık ve uzun bir süreç gerektiriyor. Doğal uranyumda bulunan U-235 izotopunun oranı oldukça düşükken, zenginleştirme süreci santrifüj makineleri yardımıyla bu oranı artırıyor.
Uzmanlar bu durumu “geri dönüşü zor bir eşik” olarak tanımlıyor. Atlantik Konseyi’nde kıdemli direktör olan Matthew Kroenig, Trump’ın “nükleer toz” ifadesinin, Başkan’ın alışılmış sert üslubunun bir yansıması olduğunu ifade etti.
ABD’nin haziran ayında gerçekleştirdiği hava saldırılarının hedeflerinden biri de İran’ın nükleer programı açısından kritik öneme sahip İsfahan’daki kompleks oldu. Uzmanlar, bu saldırı sonucunda burada bulunan nükleer materyalin büyük bir kısmının enkaza gömüldüğünü belirtiyor. Kroenig, “İsfahan bombalandığında, bu malzemenin orada gömülü kaldığı varsayılıyor.” dedi.
Trump, Arizona’da yaptığı bir konuşmada “ABD tüm nükleer tozu alacak” diyerek, İran’ın nükleer materyallerini teslim etmeye hazır olduğunu öne sürdü. Ancak İran yönetimi, bu iddiaları kesin bir dille yalanladı. Trump ayrıca bu ‘tozun’, ABD’nin B-2 bombardıman uçakları tarafından üretilen bir yan ürün olduğunu belirterek, teknik açıdan tartışmalı bir iddiada bulundu. Bu açıklamalar, nükleer fizik ve silah teknolojileri uzmanları tarafından gerçek dışı olarak değerlendirildi.
